Kira hukukunda kiracının en temel borcu, kira bedelini sözleşmede kararlaştırılan zamanda ve tam olarak ödemektir. Kira bedelinin eksik ödenmesi, kiracının temerrüdüne yol açan ve kiraya verene tahliye talep etme hakkı tanıyan bir durumdur. Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 315 uyarınca; kiracı, muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren yazılı bir süre vererek bu sürede ödeme yapılmaması halinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az 30 gündür. İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 269 uyarınca başlatılan tahliye talepli icra takibi (Örnek 13), TBK m. 315'teki ihtar yerine geçer. Kiracının 7 gün içinde itiraz etme ve 30 gün içinde borcu (eksik kısmı) ödeme yükümlülüğü vardır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2014/10408 E., 2014/11410 K. sayılı ve 22.10.2014 tarihli kararında vurgulandığı üzere, temerrüt nedeniyle tahliye için istenen kira parasının muaccel olması ve ihtarnamede verilen sürede ödenmemesi halinde akdin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi zorunludur.
Tahliye davasının kabulü için gönderilen ihtarnamenin veya ödeme emrinin yasal şartları taşıması kritiktir. Yargıtay uygulamasına göre, ihtarnamede sadece "yasal yollara başvurulacağı" ifadesinin kullanılması tahliye için yeterli değildir; "sözleşmenin feshedileceği ve tahliye davası açılacağı" açıkça ihtar edilmelidir.
Kira bedelinin cüzi bir miktar dahi olsa eksik yatırılması temerrüt oluşturur. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2010/12426 E., 2011/2703 K. sayılı ve 09.03.2011 tarihli kararında, 417,31 TL tutarındaki eksik ödemenin dahi temerrüt ve tahliye için esas alınabileceği belirtilmiştir.
Kiraya veren, mahkemeye gitmeden önce icra dairesi aracılığıyla tahliye talepli icra takibi başlatabilir. Ancak davanın açılma zamanı usul açısından hayati önem taşır.
Eksik ödeme nedeniyle gönderilen her bir haklı ihtar, aynı kira yılı içinde iki kez tekrarlanırsa, TBK m. 352/2 uyarınca tahliye davası açılabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/14760 E., 2017/13258 K. sayılı ve 04.10.2017 tarihli kararında, iki haklı ihtarın oluşması için ihtarların aynı kira dönemine ait olması gerektiği hatırlatılmıştır.
Ayrıca, sözleşmede yer alan "bir kira bedelinin ödenmemesi halinde dönem sonuna kadar olan tüm kiraların muaccel olacağı" yönündeki şartlar geçerlidir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2012/8234 E., 2012/11909 K. sayılı ve 20.09.2012 tarihli kararında, muaccel hale gelen kira bedellerinin 30 günlük sürede ödenmemesi temerrüt ve tahliye nedeni olarak kabul edilmiştir.
Aşağıdaki hususlar mahkeme kararlarındaki sınırlı bilgiler ışığında ikincil kaynaklar olarak değerlendirilmiştir:
Sonuç olarak; kiracının kira bedelini eksik ödemesi, usulüne uygun bir ihtar ve 30 günlük sürenin geçmesiyle birlikte kesin bir tahliye nedeni teşkil eder. Yargı kararları, özellikle ihtarnamenin içeriği, 30 günlük sürenin beklenmesi ve ödemenin tam yapıldığının ispatı noktalarında şekilci bir yaklaşım sergilemektedir.
Kira hukukunda kiracının asli borcu, kira bedelini ve kararlaştırılan yan giderleri tam ve zamanında ifa etmektir. Kira bedelinin cüzi bir miktar dahi olsa eksik ödenmesi, borcun gereği gibi ifa edilmediği anlamına gelir ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 315 uyarınca temerrüt olgusunu başlatır [L1, L4]. Bu durum, kiraya verene usulüne uygun ihtar ve yasal sürelerin geçmesiyle birlikte kira sözleşmesini feshetme ve taşınmazın tahliyesini talep etme hakkı tanır [L2, L5]. Uygulamada, banka masrafları veya küçük kesintiler nedeniyle oluşan eksiklikler dahi tahliye nedeni olarak kabul edilmektedir [L9].
Literatürde kiracının eksik ödemesi iki ana mekanizma üzerinden ele alınmaktadır:
Literatür ve yargı kararları, kira borcunun eksik ödenmesi konusunda oldukça katı bir tutum sergilemektedir. Kiracının "cüzi miktar" veya "sehven eksiklik" savunmaları, usulüne uygun bir ihtarın varlığı halinde genellikle kabul görmemektedir [L9]. Kiraya verenler açısından en etkili strateji, eksik ödemeyi tespit eder etmez noter kanalıyla "tahliye ihtarlı" bir bildirim göndermek veya Örnek 13 tahliye talepli icra takibi başlatmaktır [L3, L6]. Kiracılar için ise ödemelerin "tam, zamanında ve masrafsız" olarak kiraya verenin eline geçmesini sağlamak, tahliye riskini bertaraf etmenin tek yoludur.
Bu makale Samsun Barosu Avukatlarından Avukat Muhammet YÜKSEL tarafından kaleme alınmıştır. İnternet sitemizde yayınlanan tüm makalelerin yayın ve telif hakkı Rönesans Avukatlık & Arabuluculuk Bürosuna ait olup kaynak göstermek suretiyle kullanabilirsiniz. Sizde hukuk camiasına katkınızın olmasını arzu eder iseniz yazdığınız makalelerinizi info@ronesanshukuksamsun.com adresine mail atabilirsiniz.İletişim: Hacınabi Mahallesi, Tütün Mağazaları 5. Sk. Adalet Plaza No:15 Kat:2, 55400 Bafra/Samsun
Kaynakca
Yargi Kararlari
1. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/1407, K. 2024/1717, T. 06.11.2024
2. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/7845, K. 2014/10077, T. 18.09.2014
3. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2013/6336, K. 2013/8202, T. 09.05.2013
4. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2013/14472, K. 2013/15304, T. 13.11.2013
5. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2018/7155, K. 2019/3146, T. 09.04.2019
6. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/12784, K. 2015/2007, T. 02.03.2015
7. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/1980, K. 2014/3168, T. 17.03.2014
8. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/12426, K. 2011/2703, T. 09.03.2011
9. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/8793, K. 2014/9930, T. 17.09.2014
10. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/2595, K. 2010/6081, T. 24.05.2010
11. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/6328, K. 2017/16446, T. 23.11.2017
12. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/2594, K. 2017/5267, T. 13.04.2017
13. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2005/5118, K. 2005/6422, T. 21.06.2005
14. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/710, K. 2014/1518, T. 13.02.2014
15. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/2866, K. 2012/6131, T. 18.04.2012
16. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/10408, K. 2014/11410, T. 22.10.2014
17. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2016/7753, K. 2016/5840, T. 11.10.2016
18. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2013/16208, K. 2014/90, T. 13.01.2014
19. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/3228, K. 2011/7060, T. 27.06.2011
20. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/12336, K. 2014/14231, T. 18.12.2014
21. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/18211, K. 2013/1233, T. 29.01.2013
22. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/8234, K. 2012/11909, T. 20.09.2012
23. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/5620, K. 2017/15177, T. 02.11.2017
24. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/8997, K. 2011/14048, T. 08.12.2011
25. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/12768, K. 2016/6856, T. 21.11.2016
26. Yargıtay, Ceza Genel Kurulu, E. 2014/265, K. 2016/137, T. 22.03.2016
27. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/5091, K. 2014/6630, T. 22.05.2014
28. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/8673, K. 2015/5878, T. 11.06.2015
29. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/2368, K. 2011/6737, T. 21.06.2011
30. Yargıtay, 8. Hukuk Dairesi, E. 2017/603, K. 2017/2651, T. 27.02.2017
31. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/15852, K. 2012/17013, T. 19.12.2012
32. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/8591, K. 2014/10734, T. 01.10.2014
33. Yargıtay, Hukuk Genel Kurulu, E. 2021/996, K. 2023/642, T. 21.06.2023
34. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/7747, K. 2012/9279, T. 20.06.2012
35. Yargıtay, 8. Hukuk Dairesi, E. 2018/13454, K. 2018/19860, T. 06.12.2018
36. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/8995, K. 2014/10370, T. 24.09.2014
37. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/12426, K. 2011/2703, T. 09.03.2011
38. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/3123, K. 2016/373, T. 26.01.2016
39. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/3491, K. 2011/7769, T. 11.07.2011
40. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/1332, K. 2010/6099, T. 25.05.2010
41. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/2309, K. 2015/3204, T. 01.04.2015
42. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/14141, K. 2018/4525, T. 25.04.2018
43. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/3206, K. 2011/7029, T. 27.06.2011
44. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/6825, K. 2010/11391, T. 21.10.2010
45. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/17395, K. 2013/1300, T. 30.01.2013
46. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/9841, K. 2014/10411, T. 25.09.2014
47. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/17280, K. 2013/2001, T. 07.02.2013
48. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/12576, K. 2014/13711, T. 10.12.2014
49. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/4273, K. 2017/12024, T. 14.09.2017
50. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2009/5407, K. 2009/10434, T. 01.12.2009
51. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/3419, K. 2014/4416, T. 07.04.2014
52. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/14328, K. 2011/3520, T. 22.03.2011
53. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2016/8669, K. 2016/7153, T. 01.12.2016
54. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/719, K. 2010/4702, T. 21.04.2010
55. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 1998/143, K. 1998/213, T. 03.11.1998
56. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/4965, K. 2011/9732, T. 27.09.2011
57. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2014/9287, K. 2014/11037, T. 15.10.2014
58. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/18689, K. 2013/348, T. 16.01.2013
59. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2009/12825, K. 2010/2994, T. 18.03.2010
60. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2010/10874, K. 2011/1682, T. 21.02.2011
61. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/4311, K. 2016/2084, T. 16.03.2016
62. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/16414, K. 2013/133, T. 14.01.2013
63. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/1380, K. 2012/4570, T. 22.03.2012
64. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/13720, K. 2012/16488, T. 12.12.2012
65. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/3011, K. 2024/2013, T. 08.11.2024
66. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/13238, K. 2012/15289, T. 22.11.2012
67. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2019/5939, K. 2019/10515, T. 24.12.2019
68. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2018/3224, K. 2018/5540, T. 21.05.2018
69. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/13205, K. 2013/419, T. 17.01.2013
70. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2018/6466, K. 2018/11915, T. 22.11.2018
71. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/14760, K. 2017/13258, T. 04.10.2017
72. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2012/3668, K. 2012/6970, T. 09.05.2012
73. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/12656, K. 2016/6319, T. 31.10.2016
74. Yargıtay, 6. Hukuk Dairesi, E. 2009/2946, K. 2009/5200, T. 02.06.2009
75. Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/1438, K. 2017/792, T. 06.02.2017
Literatur Kaynaklari
1. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kiracının Kira Bedelini ve Yan Giderleri Ödeme Borcunda Temerrüdü (tbk M.315) ve İki Haklı İhtar Sebebiyle Tahliye (tbk M.352/2) - Gürcü Aksoy - 2023
2. Adi Kira Sözleşmesinde Kiracının Kira Bedelini Ödemede Temerrüdü ve Hukuki Sonuçları - Dila İrem Sağlam - 2020
3. Kiracıdan Kaynaklı Tahliye Davaları ve Bu Davaların Uygulama Süreçleri - Zeynep Yaldız - 2023
4. Kiracının Kira Bedelini Ödememesinin Hukuki Sonuçları - Mikayil Dilbaz - 2022
5. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Tahliye Sebepleri - Ceyhun Tekdemir - 2023
6. İcra İflas Kanunu'na Göre Kiralanan Taşınmazların Tahliyesi - Beyza Kızılcık - 2024
8. Kiracının Erken Tahliyesinin Hukuki Sonuçları - Pelin Gümüş - 2023
9. Konut Ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kiracının Temerrüdü Ve Sonuçları - Aysun Aydoğmuş - 2023
10. Kira Hukukunda Yan Giderlerden Sorumluluk - Özge Bilgin - 2020
Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?